ਸੱਚ ਦਾ ਚਾਨਣ
"ਸਚੁ ਸਭਨਾ ਹੋਇ ਦਾਰੂ ਪਾਪ ਕਢੈ ਧੋਇ" — ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਇੱਕ ਏਕਸ਼ਵਰਵਾਦੀ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ 15ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਗਠਿਤ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਗਭਗ 3 ਕਰੋੜ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਸਮਾਨਤਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1 ਮੁੱਢ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ (1469–1539) ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 239 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਦਸ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਖਤ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੇ ਚਾਨਣ ਮੁਨਾਰੇ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1708 ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰਤਾਗੱਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਅੱਜ, ਸਿੱਖ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਆਪਣੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜਾਗਦੇ, ਸਦੀਵੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ
- 1469 ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ (ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ) ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ।
- 1604 ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਸੰਕਲਨ।
- 1699 ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ।
- 1708 ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰਤਾਗੱਦੀ।