ਇਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਆਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਰਣਮਾਲਾ ਫਿਲਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
A
- Adi Granth
- ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਵਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1604 ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
- Akal Purakh
- ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ; ਸਿੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੱਬ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ।
- Akal Takht
- "ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਿੰਘਾਸਣ", ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਥਾਰਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
- Akhand Path
- ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਪਾਠ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 48 ਘੰਟੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
- Amrit
- "ਅੰਮ੍ਰਿਤ", ਸਿੱਖ ਦੀਖਿਆ ਸਮਾਰੋਹ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ) ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ।
- Amrit Sanchar
- ਸਿੱਖ ਦੀਖਿਆ ਸਮਾਰੋਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1699 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਸੀ।
- Amritdhari
- ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਜਿਸ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਹੈ।
- Amrit Vela
- "ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ", ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿਮਰਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Anand Karaj
- "ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਜ", ਸਿੱਖ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ।
- Anand Sahib
- "ਅਨੰਦ ਦਾ ਗੀਤ", ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਬਾਣੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- Antam Sanskar
- ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ; ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੀ ਰਸਮ।
- Ardas
- ਅਰਦਾਸ, ਜੋ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- Asa Di Var
- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ 24 ਪਉੜੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Atma
- ਆਤਮਾ, ਰੱਬੀ ਜੋਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅੰਸ਼।
B
- Baba
- ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਦਾਦਾ ਜੀ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Baisakhi (Vaisakhi)
- ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1699 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਸਾਜਿਆ ਸੀ।
- Bani
- ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਛੋਟਾ ਰੂਪ; ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬੋਲ।
- Baoli Sahib
- ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
- Bhagat
- ਇੱਕ ਸੰਤ ਜਾਂ ਭਗਤ; 15 ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
- Bhai
- "ਭਾਈ", ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਖਿਤਾਬ।
- Bhakti
- ਰੱਬ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਾਵਨਾ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ।
- Bhatts
- ਭੱਟ ਜਾਂ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਰਚੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
- Bir Ras
- ਬੀਰ ਰਸ, ਯੋਧੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਦਲੇਰੀ ਦਾ ਸਾਰ।
- Bole So Nihal
- "ਜੋ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ", ਸਿੱਖ ਜੈਕਾਰੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ।
C
- Chanani
- ਚੰਦੋਆ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸ਼ਾਹੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Charan Pahul
- ਖਾਲਸਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੀਖਿਆ ਰਸਮ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛੋਹਿਆ ਜਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
- Chaur Sahib
- ਚੌਰ ਸਾਹਿਬ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਝੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Chola
- ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਚੋਲਾ ਜੋ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ (ਨਿਹੰਗਾਂ) ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
D
- Darbar Sahib
- "ਰੱਬੀ ਦਰਬਾਰ", ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Dasam Granth
- ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਗ੍ਰੰਥ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
- Dasvandh
- ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ 10% ਹਿੱਸਾ ਦਾਨ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ।
- Dastar
- ਸਿੱਖ ਦਸਤਾਰ, ਜੋ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- Deg Tegh Fateh
- "ਦੇਗ ਤੇਗ ਫਤਿਹ", ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾਉਣ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ।
- Dhadis
- ਢਾਡੀ, ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- Dharam Yudh
- ਧਰਮ ਯੁੱਧ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਲੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Diwan
- ਦੀਵਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਗਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- Dumalla
- ਦੁਮਾਲਾ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਗੋਲ ਦਸਤਾਰ ਜੋ ਅਕਸਰ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
E
- Ek Onkar (Ik Onkar)
- "ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ", ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਕਿ ਰੱਬ ਇੱਕ ਹੈ।
F
- Fateh
- "ਫਤਿਹ"। ਸਿੱਖ ਸਲੋਕ "ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ" ਦਾ ਹਿੱਸਾ।
- Panj Kakaar
- ਪੰਜ ਕਕਾਰ: ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਛਹਿਰਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
G
- Gatka
- ਗਤਕਾ, ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਸੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- Giani
- ਗਿਆਨੀ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- Granthi
- ਗ੍ਰੰਥੀ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
- Gurbani
- ਗੁਰਬਾਣੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਬੋਲ; ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ।
- Gurdwara
- ਗੁਰਦੁਆਰਾ, "ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਰ", ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ।
- Gurmat
- ਗੁਰਮਤਿ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੱਤ ਜਾਂ ਫਲਸਫਾ; ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਜਾਚ।
- Gurmukhi
- ਗੁਰਮੁਖੀ, ਲਿਪੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ।
- Gurmukh
- ਗੁਰਮੁਖ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
- Gurpurab
- ਗੁਰਪੁਰਬ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਹਾੜੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ।
- Guru
- ਗੁਰੂ, "ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ", ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ।
- Guru Granth Sahib
- ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਜਾਗਤ ਜੋਤ ਗੁਰੂ।
- Guru Panth
- ਗੁਰੂ ਪੰਥ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ।
- Gutka
- ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ, ਛੋਟਾ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ (ਨਿਤਨੇਮ) ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
H
- Haumai
- ਹਉਮੈ, ਅਹੰਕਾਰ; ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਰੱਬ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ।
- Harmandir Sahib
- ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, "ਰੱਬ ਦਾ ਘਰ", ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ (ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ)।
- Hola Mohalla
- ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲਾਨਾ ਤਿਉਹਾਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- Hukam
- ਹੁਕਮ, ਰੱਬੀ ਰਜ਼ਾ ਜਾਂ ਆਦੇਸ਼।
- Hukamnama
- ਹੁਕਮਨਾਮਾ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼।
I
- Ishnan
- ਇਸ਼ਨਾਨ, ਸਰੀਰਕ ਸਫਾਈ ਜਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਅਕਸਰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
J
- Jaap Sahib
- ਜਾਪ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
- Japji Sahib
- ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਣੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ।
- Jatha
- ਜਥਾ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਅਕਸਰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Jathedar
- ਜਥੇਦਾਰ, ਕਿਸੇ ਤਖ਼ਤ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੁਖੀ।
- Jivan Mukt
- ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ, ਉਹ ਜੋ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਤਮਾ।
K
- Kachera
- ਕਛਹਿਰਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੂਤੀ ਅੰਡਰਵੀਅਰ; ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ।
- Kamar Kassa
- ਕਮਰ ਕੱਸਾ, ਲੱਕ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- Kangha
- ਕੰਘਾ, ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਛੋਟਾ ਕੰਘਾ; ਸਫਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ।
- Kara
- ਕੜਾ, ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਦਾ ਕੰਗਣ; ਰੱਬ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ।
- Karah Parshad
- ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਆਟੇ, ਖੰਡ ਅਤੇ ਘਿਓ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Kaur
- "ਕੌਰ", ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ; ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਉਪਨਾਮ।
- Kesh
- ਕੇਸ, ਅਣਕੱਟੇ ਵਾਲ; ਰੱਬ ਦੀ ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- Keski
- ਕੇਸਕੀ, ਛੋਟੀ ਦਸਤਾਰ ਜੋ ਅੰਦਰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- Khalsa
- "ਖਾਲਸਾ", ਸ਼ੁੱਧ; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਜਿਆ ਗਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ।
- Khanda
- ਖੰਡਾ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਿਰਪਾਨਾਂ, ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੋਧਾਰੀ ਖੰਡਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
- Kirat Karni
- ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਕਰਨੀ।
- Kirpan
- ਕਿਰਪਾਨ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਛੋਟੀ ਤਲਵਾਰ; ਅਧਰਮ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ।
- Kirtan
- ਕੀਰਤਨ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਗੀਤਮਈ ਗਾਇਨ।
- Kirtan Sohila
- ਕੀਰਤਨ ਸੋਹਿਲਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਰਦਾਸ।
L
- Laavan
- ਲਾਵਾਂ, ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ ਚਾਰ ਪਉੜੀਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਜੋ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- Langar
- ਲੰਗਰ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਰਸੋਈ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਸਭ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਭੋਜਨ ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
M
- Mahalla
- ਮਹਲਾ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ਬਦ (ਜਿਵੇਂ ਮਹਲਾ 1 ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲਈ)।
- Manji Sahib
- ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਉੱਚਾ ਥੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਪਲੰਘ ਜਿਸ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- Manmukh
- ਮਨਮੁਖ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- Matha Tekna
- ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਾ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ।
- Maya
- ਮਾਇਆ, ਭੁਲੇਖਾ; ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਜੋ ਜੀਵ ਨੂੰ ਰੱਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- Miri Piri
- ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ, ਦੁਨਿਆਵੀ (ਮੀਰੀ) ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ (ਪੀਰੀ) ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ।
- Misls
- ਮਿਸਲਾਂ, 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜੀ ਜਥੇ।
- Mool Mantar
- ਮੂਲ ਮੰਤਰ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਾਠ ਜੋ ਰੱਬ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- Mukti
- ਮੁਕਤੀ, ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ।
N
- Naam
- ਨਾਮ, ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਰੱਬੀ ਹੋਂਦ।
- Naam Japna
- ਨਾਮ ਜਪਣਾ, ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ।
- Naam Simran
- ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ, ਧਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ।
- Nagar Kirtan
- ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੱਢਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਾਰਮਿਕ ਜਲੂਸ।
- Nihang
- ਨਿਹੰਗ, ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਲਾਡਲੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨੀਲੇ ਬਾਣੇ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- Nirankar
- ਨਿਰੰਕਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਆਕਾਰ ਨਹੀਂ; ਰੱਬ।
- Nishan Sahib
- ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ, ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਸਿੱਖ ਝੰਡਾ ਜੋ ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- Nitnem
- ਨਿਤਨੇਮ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ।
O
- Onkar
- ਓਅੰਕਾਰ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪਰਮ ਸੱਚ।
P
- Paath
- ਪਾਠ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਪੜ੍ਹਨਾ।
- Palki Sahib
- ਪਾਲਕੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- Pangat
- ਪੰਗਤ, ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲਈ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਜੋ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
- Panj Pyare
- ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਜੇ ਗਏ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਖਾਲਸਾ ਸਿੰਘ।
- Panth
- ਪੰਥ, ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਜਾਂ ਰਸਤਾ।
- Patka
- ਪਟਕਾ, ਸਿਰ ਢਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਛੋਟਾ ਕੱਪੜਾ, ਅਕਸਰ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਖਿਡਾਰੀ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ।
- Patit
- ਪਤਿਤ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਜਿਸ ਨੇ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ।
- Prakash
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ।
- Prashad
- ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ, ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ।
R
- Raag (Raga)
- ਰਾਗ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੰਗੀਤਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ।
- Ragmala
- ਰਾਗਮਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ ਜੋ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
- Rehat Maryada
- ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਯਾਦਾ, ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਦੇ ਨਿਯਮ।
- Rehras Sahib
- ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ, ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅਰਦਾਸ।
- Rumala Sahib
- ਰੁਮਾਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਢਕਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੁੰਦਰ ਕੱਪੜਾ।
S
- Sach Khand
- ਸੱਚਖੰਡ, ਸੱਚ ਦਾ ਸਥਾਨ; ਆਤਮਿਕ ਅਵਸਥਾ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- Sadh Sangat
- ਸਾਧ ਸੰਗਤ, ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਤ।
- Sangat
- ਸੰਗਤ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ।
- Sant
- ਸੰਤ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਸਾਧੂ ਪੁਰਸ਼।
- Sarovar
- ਸਰੋਵਰ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਦਾ ਤਲਾਅ।
- Sat Sri Akal
- "ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ", ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਜੈਕਾਰਾ ਜਾਂ ਨਮਸਕਾਰ।
- Satguru
- ਸਤਿਗੁਰੂ, ਸੱਚਾ ਗੁਰੂ।
- Satnam
- "ਸਤਿਨਾਮ", ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸੱਚ ਹੈ।
- Seva
- ਸੇਵਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਦੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ।
- Sevadar
- ਸੇਵਾਦਾਰ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- Shabad
- ਸ਼ਬਦ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਭਜਨ ਜਾਂ ਉਪਦੇਸ਼।
- Shaheed
- ਸ਼ਹੀਦ, ਉਹ ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਂ ਨਿਆਂ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।
- Sikh
- ਸਿੱਖ, "ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ" ਜਾਂ "ਚੇਲਾ"; ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ।
- Simran
- ਸਿਮਰਨ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ।
- Singh
- ਸਿੰਘ, "ਸ਼ੇਰ"; ਸਿੱਖ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਉਪਨਾਮ।
- Sukhmani Sahib
- ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ, "ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਣੀ", ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ।
- Sukhasan
- ਸੁਖਾਸਨ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ।
T
- Takht
- ਤਖ਼ਤ, "ਸਿੰਘਾਸਣ"; ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ।
- Tankhaiya
- ਤਨਖਾਹੀਆ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਵੱਗਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿੱਖ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੋਵੇ।
- Turban
- ਦਸਤਾਰ/ਪੱਗ।
U
- Udasi
- ਉਦਾਸੀਆਂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਯਾਤਰਾਵਾਂ।
V
- Vaisakhi
- ਵੈਸਾਖੀ; ਵੇਖੋ Baisakhi.
- Vand Chakko
- ਵੰਡ ਛਕੋ, ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਣਾ; ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਅਸੂਲ।
- Var
- ਵਾਰ, ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਕਵਿਤਾ।
W
- Waheguru
- ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ।
- Waheguru Ji Ka Khalsa, Waheguru Ji Ki Fateh
- ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਹੈ।
Z
- Zafarnama
- ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ, "ਜਿੱਤ ਦੀ ਚਿੱਠੀ"; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ।